Verwerkingsregister: wat is het en wat moet erin staan?
Het verwerkingsregister is uw overzicht van alle verwerkingen van persoonsgegevens. Dit zegt de AVG, voor wie de uitzondering geldt en hoe u het opstelt.
Geschreven door Stephanie Deprez- Bijgewerkt op
- 10 min leestijd
- 10 bronnen, onderaan vermeld

KORT ANTWOORD
Het verwerkingsregister is een schriftelijk overzicht van alle verwerkingen van persoonsgegevens in uw organisatie, met onder meer doel, categorieën van gegevens en betrokkenen, ontvangers, doorgiften buiten de EU, bewaartermijnen en beveiliging. Verwerkingsverantwoordelijken en verwerkers moeten het bijhouden. De uitzondering voor organisaties met minder dan 250 personen is zeer beperkt.[1][2]
In het kort
- Artikel 30 AVG verplicht verwerkingsverantwoordelijken en verwerkers een register van verwerkingsactiviteiten bij te houden, schriftelijk of elektronisch.[1]
- De uitzondering voor organisaties met minder dan 250 personen geldt niet bij risico, niet-incidentele verwerking, bijzondere of strafrechtelijke gegevens. Klanten-, personeels- en leveranciersbeheer zijn gewone verwerkingen.[1][2]
- In het register staat wie verwerkt, welke gegevens, waarom, aan wie ze doorgegeven worden, hoelang ze bewaard worden en hoe ze beveiligd zijn.[3]
- U legt het register op verzoek voor aan de GBA. Een ontbrekend register kan een boete tot 10 miljoen euro of 2% van de omzet opleveren.[1][4]
Inhoud van dit artikel
- Wat is een verwerkingsregister?
- Wie moet een verwerkingsregister bijhouden?
- Geldt de uitzondering voor ondernemingen met minder dan 250 personen?
- Wat moet er in het verwerkingsregister staan?
- Hoe stelt u uw verwerkingsregister op?
- Het register in de rest van uw GDPR-dossier
- Wat riskeert u zonder verwerkingsregister?
- Veelgestelde vragen
- Bronnen en referenties
Wat is een verwerkingsregister?
Het verwerkingsregister, officieel het register van de verwerkingsactiviteiten, is interne documentatie over de verwerkingen van persoonsgegevens die u uitvoert.[4] Het geeft u een overzicht van uw verwerkingsactiviteiten.[5] De GBA noemt het ook een controlemiddel voor haarzelf en een instrument om uw verwerkingen in overeenstemming te brengen met alle verplichtingen uit de AVG.[4][3]
Het register moet schriftelijk zijn, ook in elektronische vorm (artikel 30, lid 3). U stelt het op verzoek ter beschikking van de toezichthouder (lid 4).[1] Het is interne documentatie. Wat u aan betrokkenen toont, is uw privacybeleid.
De verantwoordelijkheid ligt bij de verwerkingsverantwoordelijke of de verwerker, niet bij de DPO. Niets belet u wel om een DPO ermee te belasten, en in de praktijk houden DPO’s het register vaak bij op basis van de informatie van de afdelingen.[6] Volgens de EDPB valt het register onder de verantwoordelijkheid van de manager van uw organisatie.[5] Lees ook wanneer een DPO verplicht is.
Wie moet een verwerkingsregister bijhouden?
Elke verwerkingsverantwoordelijke houdt een register bij van de verwerkingsactiviteiten onder zijn verantwoordelijkheid (artikel 30, lid 1). Ook een verwerker houdt een register bij, van alle categorieën van verwerkingen die hij voor een verwerkingsverantwoordelijke uitvoert (lid 2).[1] Ook ondernemingen buiten de EER moeten een register bijhouden als de AVG op hen van toepassing is.[7]
Het register van een verwerker bevat minder onderdelen dan dat van een verantwoordelijke. Het noemt onder meer de naam en contactgegevens van de verwerker en van elke verantwoordelijke voor wie hij handelt, de categorieën van verwerkingen, de doorgiften buiten de EU en, indien mogelijk, de beveiligingsmaatregelen (artikel 30, lid 2).[1]
Bent u beide, verantwoordelijke voor uw eigen gegevens en verwerker voor die van klanten? Dan bent u volgens de GBA vrij om het register naar eigen inzicht op te stellen. U kunt twee afzonderlijke luiken maken, of per verwerking vermelden in welke rol u handelt.[7]
Geldt de uitzondering voor ondernemingen met minder dan 250 personen?
Artikel 30, lid 5 AVG neemt ondernemingen en organisaties met minder dan 250 personen in dienst uit van de plicht, maar alleen als geen van deze voorwaarden speelt: de verwerking houdt waarschijnlijk een risico in voor de rechten en vrijheden van betrokkenen, de verwerking is niet incidenteel, of ze betreft bijzondere categorieën van gegevens (artikel 9) of strafrechtelijke gegevens (artikel 10).[1] De GBA zegt dat het toepassingsgebied van die uitzondering zeer beperkt is.[2]
De GBA somt vier gevallen op waarin ook kleinere organisaties een register moeten bijhouden:
- de verwerking houdt een risico in voor de rechten en vrijheden van de betrokkenen;
- de verwerking betreft gevoelige gegevens, zoals gegevens over gezondheid of genetische en biometrische gegevens;
- de verwerking betreft gerechtelijke gegevens;
- de verwerking is gewoonlijk, bijvoorbeeld bij klantenbeheer, personeelsbeheer of leveranciersbeheer.[2]
Wat mag u weglaten? Verwerkt een kleine organisatie gewoonlijk persoonsgegevens, bijvoorbeeld bij personeelsbeheer, dan mag ze haar register beperken tot die gewone verwerkingen. Strikt incidentele verwerkingen hoeven er niet in, maar alleen als ze geen risico inhouden en geen gevoelige gegevens betreffen.[2] De EDPB geeft als voorbeeld gegevens voor eenmalige evenementen, zoals de opening van een winkel.[5]
De GBA beveelt alle verwerkingsverantwoordelijken en verwerkers aan een register bij te houden, omdat het een overzicht van de verwerkingen biedt. Ze stelt ook een schema ter beschikking waarmee u nagaat of u voor de uitzondering in aanmerking komt.[2]
Wat moet er in het verwerkingsregister staan?
Artikel 30, lid 1 AVG somt zeven onderdelen op. De GBA ordent ze in zes vragen: wie, wat, waarom, waar, hoelang en hoe.[1][3]
| Vraag | Wat u noteert |
|---|---|
| Wie verwerkt de gegevens? | Naam en contactgegevens van de verwerkingsverantwoordelijke (en van eventuele gezamenlijke verantwoordelijken en een vertegenwoordiger) en van de DPO, als u er een moet of wilt aanwijzen. Maak ook een lijst van uw verwerkers.[1][3] |
| Welke gegevens verwerkt u? | De categorieën van betrokkenen en van persoonsgegevens. Het helpt om bijzondere categorieën (artikel 9) en gerechtelijke gegevens (artikel 10) apart te vermelden.[1][3] |
| Waarom verwerkt u ze? | De verwerkingsdoeleinden, zo nauwkeurig mogelijk beschreven.[1][3] |
| Aan wie geeft u ze door? | De categorieën van ontvangers, ook in derde landen. Bij een doorgifte naar een derde land of internationale organisatie vermeldt u dat land of die organisatie en, in het geval van artikel 49, lid 1, tweede alinea, de documenten over de passende waarborgen.[1][3] |
| Hoelang bewaart u ze? | Indien mogelijk de beoogde termijnen voor het wissen van de verschillende categorieën gegevens. Het hoeft geen aantal dagen, maanden of jaren te zijn: het mag ook de tijd zijn die nodig is om een project af te ronden.[1][3] |
| Hoe beveiligt u ze? | Indien mogelijk een algemene beschrijving van de technische en organisatorische beveiligingsmaatregelen (artikel 32, lid 1).[1][3] |
Een verwerkingsactiviteit is bijvoorbeeld werving, loonadministratie, opleiding, badge- en toegangsbeheer of uw lijst van potentiële klanten. Elk daarvan beschrijft u apart in het register.[5]
| Onderdeel | Voorbeeld |
|---|---|
| Doel | Loonadministratie.[5] |
| Betrokkenen | Werknemers. |
| Categorieën van gegevens | Naam, voornaam, geboortedatum en salaris.[5] |
| Ontvangers | De EDPB noemt als mogelijke ontvangers onder meer het management en dienstverleners. Vul in wie het bij u echt zijn.[5] |
| Doorgifte buiten de EER | Vul in of dat zo is en zo ja, naar welk land en met welke waarborgen. |
| Bewaartermijn | Vul de termijn in die u hanteert, indien mogelijk. |
| Beveiliging | Een algemene beschrijving van uw eigen maatregelen. |
De velden zonder voorbeeld hangen af van uw situatie. Vul alleen in wat klopt.
U mag meer opnemen dan de AVG vraagt, bijvoorbeeld de wettelijke grond van de verwerking of een overzicht van alle datalekken (artikel 33, lid 5).[3] Het register-model van de GBA bevat zelf ook meer informatie dan de AVG oplegt.[8]

Hoe stelt u uw verwerkingsregister op?
- 1Inventariseer uw verwerkingsactiviteiten. Welke activiteiten vragen om persoonsgegevens? Denk aan werving, loonadministratie, opleiding, badge- en toegangsbeheer en uw lijst van potentiële klanten.[5]
- 2Kies een model. De GBA stelt Excel-modellen ter beschikking: een uitgebreide versie, een eenvoudige versie voor verwerkingsverantwoordelijken en een eenvoudige versie voor verwerkers. Ze zijn een hulpmiddel en gebruiken is niet verplicht.[8]
- 3Vul per verwerking de zes vragen in: wie, wat, waarom, waar, hoelang en hoe.[3]
- 4Zorg dat het schriftelijk of elektronisch is, leesbaar en begrijpelijk voor de GBA.[1][9]
- 5Houd het bij. Werk het register bij naarmate de activiteiten van uw organisatie evolueren.[9]
- 6Wijs een eigenaar aan. De verantwoordelijkheid ligt bij uw organisatie, volgens de EDPB bij de manager. U mag de DPO met het bijhouden belasten.[5][6]
- 7Leg het voor op verzoek. U stelt het register desgevraagd ter beschikking van de GBA.[1]
Hoelang bewaart u oude informatie? De GBA zegt dat het voor uw verantwoording nuttig kan zijn de informatie tot 5 jaar na het einde van de verwerking te bewaren, met vermelding van de einddatum. De GBA kan vragen het register in te kijken, ook na het einde van de verwerkingen.[9]
In welke taal? U bepaalt zelf de taal. De GBA kan wel een vertaling in een van de landstalen vragen, op rekening van uw onderneming.[9]

Het register in de rest van uw GDPR-dossier
Het register is het vertrekpunt voor andere verplichtingen. De EDPB raadt aan het up-to-date te houden, zodat u snel ziet welke gegevens u verwerkt en verzoeken van betrokkenen efficiënt kunt beantwoorden.[10] Uit uw register haalt u de inhoud van uw privacybeleid. Bij een datalek beschrijft u in de melding onder meer de categorieën van betrokkenen en gegevens (artikel 33, lid 3). Die staan al in uw register.[1]
Wat riskeert u zonder verwerkingsregister?
Het ontbreken van een register of een slechte uitvoering van deze verplichting kan worden gesanctioneerd met een administratieve geldboete tot 10 miljoen euro of, voor een onderneming, tot 2% van de totale wereldwijde jaaromzet van het voorgaande boekjaar, als dat bedrag hoger is.[4] De artikelen 25 tot en met 39 vallen onder die categorie (artikel 83, lid 4).[1] Het register moet u op het eerste verzoek van de GBA kunnen voorleggen.[4]
Het zijn maximumbedragen. Meer over sancties leest u in ons overzicht van de GDPR-wetgeving in België. Wilt u dat iemand uw register nakijkt? Vraag een GDPR-audit aan.
Veelgestelde vragen
Bronnen en referenties
- Verordening (EU) 2016/679 (algemene verordening gegevensbescherming), Nederlandse tekst · EUR-Lex, Publicatieblad van de Europese Unie. Geraadpleegd op 4 oktober 2026.
- Register van de verwerkingsactiviteiten: zijn er uitzonderingen? · Gegevensbeschermingsautoriteit (GBA). Geraadpleegd op 5 oktober 2026.
- Wat moet er in het Register staan? · Gegevensbeschermingsautoriteit (GBA). Geraadpleegd op 5 oktober 2026.
- Register van de verwerkingsactiviteiten · Gegevensbeschermingsautoriteit (GBA). Geraadpleegd op 5 oktober 2026.
- Naleving, onderdeel "Verplichting om een verwerkingsregister bij te houden" (Data protection guide for small business) · Europees Comité voor gegevensbescherming (EDPB). Geraadpleegd op 5 oktober 2026.
- Wat zijn de taken van de functionaris voor gegevensbescherming? · Gegevensbeschermingsautoriteit (GBA). Geraadpleegd op 5 oktober 2026.
- Wie moet het Register van de verwerkingsactiviteiten bijhouden? · Gegevensbeschermingsautoriteit (GBA). Geraadpleegd op 5 oktober 2026.
- Toolbox: modellen, checklists en documenten voor verwerkingsverantwoordelijken, verwerkers en DPO's · Gegevensbeschermingsautoriteit (GBA). Geraadpleegd op 5 oktober 2026.
- Hoe stel ik mijn Register op? · Gegevensbeschermingsautoriteit (GBA). Geraadpleegd op 5 oktober 2026.
- Respecteer de rechten van individuen, onderdeel "Recht op informatie" (Data protection guide for small business) · Europees Comité voor gegevensbescherming (EDPB). Geraadpleegd op 5 oktober 2026.
Laatst gecontroleerd tegen de bronnen:
Hoe dit artikel is opgesteld
Alle beweringen komen uit de bronnen hierboven. Wetteksten en richtsnoeren zijn zelf nagelezen op de vermelde datum. Dit artikel is algemene informatie en geen juridisch advies. Verandert een wet of richtlijn, dan kan de tekst verouderd zijn: controleer bij twijfel de bron.
Foto's: George Diamanto, Jakub Zerdzicki, Pixabay via Pexels.

Stephanie Deprez
Compliance & klantbegeleiding · GDPR voor Bedrijven
Dit artikel is opgesteld door Stephanie Deprez op basis van Belgische en Europese bronnen.
Meer over onze expertise

